ارزیابی آزمایشگاهی قارچکش‌های مختلف بر میزان تندش قارچ Sporisorium scitamineum عامل سیاهک نیشکر در استان خوزستان
کد مقاله : 1404-24IPPC (R7)
نویسندگان
سجاد میان آبی *1، ندا نصیرپور1، حسین موذن رضا محله2
1کارشناس تحقیقاتی بیماری شناسی گیاهی موسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان
2مدیرگروه تحقیقاتی گیاه پزشکی موسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان
چکیده مقاله
سیاهک نیشکر با عامل قارچی Sporisorium scitamineum یک بیماری قارچی هوازاد است که برای اولین بار در ناتال آفریقای جنوبی در سال 1877 کشف شد. این بیماری جزء اولین بیماری‌هایی است که بر روی نیشکر گزارش شده و این امر به دلیل ظهور ساختار شلاق‏مانند سیاهکی واضح، در قسمت انتهایی گیاه میزبان می‌باشد. با توجه به مقاومت ضعیف بعضی از ارقام نیشکر در برابر سیاهک شلاقی، چندین رقم تجاری نیشکر با قابلیت‌های خوب زراعی در ایران، مانند NCO310، آسیب‌پذیر شده‌اند. آلودگی اولیه قلمه زاد بوده و توسط قلمه‌های آلوده بعد از کشت به وجود می‌آید. راتونینگ کردن باعث گسترش عامل بیماری به صورت پنهان شده و در مزارع بازرویش 30-40 % محصول را کاهش می‌دهد. در این مطالعه، کارآیی تعدادی از قارچکش‌های سیستمیک شامل کاربندازیم، تیوفانات متیل، کربوکسین تیرام، پروپیکونازول، آمیستار اکسترا و فلوتریافول بر روی تندش اسپور سیاهک در آزمایشگاه مورد بررسی قرار گرفته و آزمایشی در قالب طرح کاملا تصادفی شامل 84 تیمار و سه تکرار انجام گردید. این قارچکش‌ها با غلظت‌های 5/0، 1، 5/1، 2، 5، 10، 20، 50، 100، 200، 500 و 1000 PPM تهیه و به محیط واتر آگار اضافه شد. سپس تلیوسپورها روی محیط واتر آگار کشت داده شدند و تشتک‌های پتری در دمای °C30-28 و به مدت 24 ساعت در انکوباتور نگه‌داری شدند و سپس جوانه‌زنی اسپورها توسط میکروسکوپ به روش شمسول و همکاران بررسی گردید. نتایج مقایسه میانگین با استفاده از نرم افزار SPSS22 با آزمون دانکن انجام گردید. بر اساس نتایج این آزمون، پس از تیمار شاهد، سم کربوکسین تیرام در غلظت یک پی پی ام هیچ اسپوری تندش نکرد که از این نظر دارای بهترین عملکرد در بین تمام تیمارها می‌باشد و سپس سم آمیسترا اکسترا در غلظت 20 پی پی ام موفق به جلوگیری از تندش صد درصدی اسپور قارچ گردید. همچنین در غلظت های کمتر از 1000 پی پی ام سم فلوتریافول، صد در صد تلیوسپورها جوانه‌زنی کردند و از این نظر کمترین تأثیر را بر روی تندش تلیوسپورهای این قارچ داشته است. با توجه به نتیجه این آزمایش سموم کربوکسین تیرام و آمیسترااکسترا به منظور آزمون گلخانه‌ای و مزرعه‌ای انتخاب شدند. لازم به ذکر است که آزمایش گلخانه‌ای در حال انجام می‌باشد.
کلیدواژه ها
سیاهک؛ نیشکر؛ Sporisorium scitamineum؛ قارچکش، غلظت
وضعیت: منتشر شده