| وضعیت حساسیت جمعیتهای ایرانیپسیل معمولی پسته Agonoscena pistaciae به حشرهکش استامی پرید |
| کد مقاله : 1980-24IPPC (R2) |
| نویسندگان |
|
قاسم عسکری سریزدی1، احمد حیدری *2 1بخش تحقیقات گیاه پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد 2محقق/سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، تهران |
| چکیده مقاله |
| پسیل معمولی پسته مهمترین آفات باغات پسته کشور است. تغدیه این آفت از شیرهی گیاهی و تولید عسلک زیاد منجر به ریزش برگها و جوانهها، ضعف شدید درختان و کاهش کمیت و کیفیت محصول میشود. در حال حاضر مبارزه شیمیایی متداولترین روش در مهار جمعیت این آفت است. توانایی تولید مثل بالا، تولید چندین نسل در سال و سایر ویژگیهای بیولوژیکی باعث شده تا این آفت پتانسیل بالایی در مقاوم شدن به آفتکشها داشته باشد. در پژوهش حاضر حساسیت هشت جمعیت پسیل پسته جمع آوری شده از استانهای کرمان (سیرجان، زرند و رفسنجان)، یزد (مهریز و ابرکوه) و خراسان (تربتجام، فیضاباد و بردسکن) به حشرهکش اسپیروتترامات مورد ارزیابی قرار گرفت. یک جمعیت بدون سابقه سمپاشی و جمعآوری شده از روی پسته وحشی (Pistacia atlantica var mutica) نیز به عنوان جمعیت حساس مورد استفاده قرار گرفت. زیستسنجیها روی دومین سن پورگی نسلهای F1 تا F3 پسیل پسته به روش غوطهوری برگ و با استفاده از نهالهای یکساله پسته در شرایط آزمایشگاهی انجام شد. در بخشهای دیگری از این مطالعه جمعیت حساس و یکی از جمعیتهای مقاوم تحت فشار گزینشی آزمایشگاهی با حشرهکش اسپیروتترامات قرار گرفتند و روند پیش رفت مقاومت در این جمعیتها ارزیابی شد. همچنین میزان پایداری مقاومت در این جمعیتها با حذف فشار گزینشی بررسی شد. الگوهای مقاومت تقاطعی به حشرهکش-های مختلف از گروههای شیمیایی متفاوت نیز در جمعیت مقاوم به اسپیروتترامات تعیین شد. همچنین تاثیر سینرژیستهای DEF، PBO و DEM در شکست مقاومت اندازهگیری شد. نسبت مقاومت با تقسیم LC50 هر جمعیت به جمعیت حساس به دست آمد. سطح مقاومت در جمعیتهای زرند، مهریز، فیضآباد، رفسنجان، تربت جام، بردسکن، ابرکوه و سیرجان نسبت به جمعیت حساس به ترتیب 4/55، 4/22، 18، 8/13، 5/12، 4/7، 6/2 و 1/2 برابر بود. در مطالعات آزمایشگاهی و تحت فشار مصنوعی جمعیت حساس طی 44 نسل 255 برابر و جمعیت زرند طی 32 نسل 672 برابر به اسپیروتترامات مقاومت نشان دادند و با حذف فشار گزینشی طی 20 نسل سطح مقاومت در این دو جمعیت به کمتر از 6 برابر رسید. جمعیت مقاوم به اسپیروتترامات مقاومت تقاطعی محسوسی به حشرهکشهای ابامکتین، دلتامترین، پرمترین، لمبداسایهالوترین و فوزالن نشان داد اما تغییر محسوسی در حساسیت این جمعیت به سایر آفتکشهای مورد ارزیابی (نظیر ترکیبات نئونیکوتینوئدی، گوگرد، آزادیراکتین) دیده نشد. در مطالعات سینرژیستی نیز تنها PBO منجر به شکست 6/3 برابری مقاومت شد. به صورت کلی پسیل پسته توانایی بالایی در بروز مقاومت به اسپیروتترامات دارد که باید در برنامههای مدیریتی با کاربرد تناوبی و هوشمندانه آفتکشهای موثر و رعایت فاصلهی زمانی مناسب بین سمپاشیها از بروز و تشدید مقاومت در این آفت جلوگیری نمود. |
| کلیدواژه ها |
| پسیل پسته، سینرژیستها، مقاومت تقاطعی، نسبت مقاومت |
| وضعیت: منتشر شده |
